"Twardogórzanie w podróży koleją" - wystawa

W sobotę, 12 kwietnia 2025 roku o godzinie 13:10, na dworzec w Twardogórze uroczyście wjechał Pociąg Repatriantów. Była to żywa i niezwykle poruszająca lekcja historii, zorganizowana z okazji 80. rocznicy przybycia osadników z Kresów Wschodnich na Dolny Śląsk. Organizatorami wydarzenia byli: Oleśnickie Stowarzyszeniu Miłośników Techniki Olsensium, Klub Sympatyków Kolei we Wrocławiu oraz Stowarzyszenie Kawaleryjskie 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich. Z tej okazji przygotowana został wystawa "Twardogórzanie w podróży koleją", którą oglądać można było w poczekalni twadogórskiego dworca.

1 października 2025 przypadała również 115. rocznica otwarcia dworca w Twardogórze.

Z kart historii. Jak Twardogórzanie podróżowali pociągami?

Prezentowana wystawa przybliża najważniejsze etapy rozwoju kolejnictwa w Twardogórze oraz wpisujące się w nie losy mieszkańców.

Początki kolejnictwa (przed 1910 r.): Zanim w Twardogórze stanął budynek dworcowy, twardogórzanie korzystali ze stacji w Grabownie Wielkim, a przewóz pasażerów organizowali lokalni spedytorzy (Carl Hain, Hugo Schwerin oraz Max Weber).

Przełomowym momentem był 1 października 1910 roku, kiedy uroczyście otwarto linię kolejową oraz dworzec w Twardogórze (wówczas Festenberg) i przejechał pierwszy pociąg.

Zmienne nazwy stacji na przestrzeni lat: Dworzec był świadkiem wielu zmian historycznych. Znalazło to odzwierciedlenie w oficjalnym nazewnictwie stacji: od niemieckiego Festenberg (1910–1945), przez Twardą Górę Śląską (1945–1947), Twardogórę (1947–1951), Twardogórę Sycowską (1951–2018), aż po powrót do nazwy Twardogóra w 2018 roku.

Trudne losy repatriantów z Kresów Wschodnich. Rok 1945 przyniósł masowe przesiedlenia (depatriację), które objęły około 2 miliony mieszkańców Kresów Wschodnich. Pociągi towarowe wiozące osadników jechały często całe tygodnie w skrajnie trudnych warunkach – znacznie cięższych i bardziej wymagających, niż ukazywała to ówczesna prasa czy późniejsze kadry z filmu „Sami swoi”. To właśnie tym transportom zawdzięczamy powojenne odrodzenie Twardogóry.

Modernizacje kolei. Przez kolejne powojenne dekady pociągi stanowiły dla mieszkańców Twardogóry główny środek transportu do pracy, szkół i na uczelnie. Kamieniem milowym dla linii nr 355 była jej elektryfikacja 2 grudnia 1975 roku. Z kolei od stycznia 2016 roku pasażerowie mogą korzystać z nowoczesnych składów Pesa Dart.

W lipcu 2026 roku zakończono realizowaną przez PKP PLK S. A. modernizację odcinka linii kolejowej. W Twardogórze przebudowany został stary wiadukt, wyremontowano perony i dojścia, zamontowano oświetlenie, wiaty oraz elementy małej architektury. Remont objął również przebudowę przejazdów kolejowo-drogowych, remont torów, wzmocnienie podtorza, oraz przebudowę sieci trakcyjnej.